A Unión Europea convida aos talibáns a Bruxelas para falar sobre devolucións de migrantes
A Comisión Europea confirmou o 12 de maio de 2026 unha invitación a unha delegación dos talibáns, considerados “as autoridades de facto en Afganistán”, para participar nunha reunión técnica en Bruxelas coa finalidade de organizar o retorno de cidadáns afganos sen permiso de residencia na UE que supoñan unha ameaza para a seguridade. Markus Lammert, portavoz da Comisión Europea, aclarou que esta invitación non supón, en ningún caso, o recoñecemento do Goberno talibán pola Unión Europea.
A reunión de Bruxelas —que, segundo unha carta filtrada á prensa afgá, estaría prevista para os días 22 e 23 de xuño, aínda que a Comisión declinou confirmar oficialmente a data— supón a continuidade dun primeiro encontro celebrado en Kabul en xaneiro de 2026. Segundo Lammert, tras a denegación das solicitudes de asilo os afganos quedan en situación de irregularidade na UE, e a iniciativa parte da petición dunha vintena de Estados membros e países do espazo Schengen que reclamaron á Comisión coordinar os contactos cos talibáns en materia de devolucións.
Os afganos foron unha das nacionalidades que máis solicitudes de asilo presentaron na UE durante 2025: a segunda, só por detrás dos venezolanos e por diante dos sirios, segundo os datos de Eurostat.
A letra pequena da invitación é quen acabará a bordo deses voos. A Comisión insiste en que as devolucións se limitarán a persoas “que supoñan un risco para a seguridade”, e a vintena de Estados que empurra a medida pensa sobre todo en afganos con condenas penais cuxa solicitude de asilo xa foi denegada. Non se trata, pois, dos afganos en xeral. Pero o matiz non disipa o problema de fondo: a onde se devolve a esa xente. Alemaña xa deportou máis de cen afganos con antecedentes dende 2024 —en voos chárter facilitados por Qatar— e Austria devolveu un home condenado en outubro de 2025, de xeito que o mecanismo que se negocia en Bruxelas non inaugura nada: limítase a ordenalo.
E o destino non é un país calquera. A propia misión da ONU en Afganistán (UNAMA) documentou a comezos de 2026 vinte e tres detencións arbitrarias, nove casos de tortura e cinco asasinatos de antigos membros das forzas de seguridade afgás, e advertiu de que os deportados deste perfil sufrían abusos á súa volta. O Tribunal de Xustiza da UE chegou a prohibir a devolución de calquera muller afgá, e a experiencia recente é elocuente: dos vinte e oito afganos que Alemaña deportou en agosto de 2024, a maioría foron detidos á chegada e un foi presuntamente asasinado; sobre os oitenta e un deportados en xullo de 2025, o relator especial da ONU recoñeceu non ter información ningunha sobre o seu trato. Deportar ás cegas a un réxime que non se recoñece, e cuxa cúpula ten ordes de detención do Tribunal Penal Internacional, é a contradición que sostén toda a operación. Non será “morte segura” para todos, pero é un risco grave e documentado que se dispara segundo o perfil da persoa devolta.
A iniciativa xerou oposición dentro das propias institucións europeas. O Parlamento Europeo aprobou o 21 de maio unha resolución —por 480 votos a favor, 5 en contra e 83 abstencións— na que lamentaba a decisión de invitar os talibáns a Bruxelas e pedía á Comisión que mantivese a política de non recoñecemento e non normalización do réxime. Ademais, o 18 de xuño, organizacións da sociedade civil europea e afgá emitiron un comunicado conxunto manifestando a súa oposición á colaboración da UE co réxime talibán en materia de deportacións.
