Algo saberá Peinado: cando o xuíz pode insinuar o que ao cidadán lle custaría unha multa

Hai unha frase que aprendemos de pequenos para xustificar o inxustificable: “algo faría(n)”. Pois ben, aplicada ao auto co que o xuíz Juan Carlos Peinado envía a xuízo oral con xurado popular a Begoña Gómez, a fórmula queda así: algo saberá Peinado dos axentes que escoltan á muller do presidente para atreverse a poñer por escrito, nun documento de 84 páxinas, que eses policías “ben por iniciativa propia ou seguindo ordes dos seus superiores xerárquicos, sexan precisamente quen colaboren na acción ou accións que se leven a cabo para facilitar esa fuga”.

Porque non é unha afirmación calquera. É un maxistrado quen, ao retirarlle o pasaporte a Gómez, prohibirlle saír do Estado e obrigala a comparecer cada quince días, decide ademais que a propia escolta —os funcionarios pagados para protexela— podería axudala a fuxir. Non sinala a ningún axente concreto. Non achega un só indicio individualizado. Limítase a deixar caer a sospeita sobre o conxunto. E queda tan ancho.

O que un xuíz pode escribir e un cidadán non pode nin murmurar

Aquí está o nó do asunto, e paga a pena dicilo sen rodeos. Calquera de nós, na rúa, que lle soltase a un policía que “igual colabora nunha fuga” ou que “fai o que lle mandan dende arriba” estaría exposto a unha sanción por falta de respecto á autoridade, ese comodín do artigo 37.4 da Ley de Seguridad Ciudadana —a chamada Ley Mordaza— que segue sendo, ano tras ano, o máis aplicado de toda a norma, con decenas de miles de multas. Nese terreo administrativo, a palabra do axente goza de presunción de veracidade: é xuíz e parte. O cidadán paga e logo, se quere, recorre.

Pois ben: o que a un veciño lle custaría unha multa de ata seiscentos euros, un xuíz pódeo escribir nun auto público sen que pase absolutamente nada. A mesma sospeita —”estes axentes poden non ser de fiar”— é falta de respecto cando a pronuncia un manifestante e é “fundamentación xurídica” cando a asina un maxistrado. A honra dos funcionarios, tan ben protexida fronte á lingua solta da cidadanía, resulta non valer nada fronte á pluma dun instructor.

Os propios policías o din

Non o estou inventando eu. Foron os sindicatos policiais os que reaccionaron. O Sindicato Unificado de Policía (SUP) falou de “absoluto rexeitamento” e de algo “inaceptábel”; Jupol cualificou a suxestión de “auténtica barbaridade” e esixiu unha rectificación; tamén a CEP se sumou. Son os escoltas, e os seus representantes, quen lle din ao xuíz que poñer en dúbida a súa profesionalidade “carece de fundamento”. Cando os propios sospeitosos de “colaborar nunha fuga” teñen que saír a defender o seu bo nome, algo falla na fundamentación, non na escolta.

A coartada do “algo saberá”

E volvemos ao principio. Só caben dúas posibilidades. Ou ben Peinado sabe algo concreto sobre os axentes —e entón debería dicilo, nomealo e acreditalo, porque insinuar sen provas é precisamente o que se lle reprocha ao cidadán de a pé—, ou ben non sabe nada e a frase é unha conxectura gratuíta dirixida contra servidores públicos que non poden defenderse no mesmo plano. Nin nun caso nin no outro sae ben parado o auto.

Por iso non sorprende que Moncloa falase de “persecución, obsesión e desproporción”, que o PSOE o chamase “escándalo democrático” co cancelo #YoConBegoña, ou que o ministro Óscar Puente o tachase de “ignominia”. Pódese compartir ou non a lectura política. O que custa máis compartir é a vara de medir: a sospeita do poderoso vístese de dereito; a do cidadán, de infracción.

Begoña Gómez recorrerá as medidas cautelares —non así o envío a xuízo, contra o que non cabe recurso—, e Juan Carlos Barrabés tamén se sentará no banco. Habería que falar dos delitos, dos indicios e das probas, que para iso está o xuízo. Pero antes de chegar aló, convén reparar nun detalle pequeno e revelador: nun Estado de dereito, ninguén —nin sequera un xuíz— debería poder permitirse aquilo que ao resto se nos prohibe por lei. Porque se a falta de respecto á autoridade é sancionable, debería selo veña de onde veña. Mesmo, ou sobre todo, dende o estrado.