Galiza necesita a inmigración. Pero non pode necesitala en condicións de semiescravitude

A irregularidade administrativa é o principal instrumento do capital para manter á clase traballadora migrante nun estado de vulnerabilidade. Eso prexudica ao conxunto da clase traballadora.

Hai cousas que os datos deixan claras, aínda que certas narrativas políticas se empeñen en confundilas. A inmigración non é un problema para Galiza. É, literalmente, o que está a soster a súa demografía, o seu mercado laboral e o seu sistema de pensións. No 2025, os traballadores estranxeiros foron o motor do 56% dos novos empregos creados no país. A afiliación estranxeira medrou un 14,7%, máis do dobre que a media estatal. Sen esa achega, Galiza estaría en caída neta de poboación: mentres a poboación autóctona perdía 5.655 persoas, a estranxeira sumaba 20.561.

Estes non son números abstractos. Detrás están as mans que sosteñen os andamios da construción, as que coidan os nosos maiores nunha terra onde a idade media xa acadou os 48,52 anos —a máis alta en cincuenta anos—, as que serven nas cociñas e nos bares do Camiño de Santiago, as que recollen no campo o que nós non recollemos. Persoas que cotizaron, que contribuíron, que arraigaron. E que con demasiada frecuencia fixérono en condicións que non aceptaríamos para nós mesmos.

“O verdadeiro problema non é a chegada de persoas migrantes. É a ausencia de dereitos plenos para quen traballa e vive aquí.”

O instrumento da explotación: a irregularidade administrativa

Non é casual que tantos traballadores migrantes estean en situación irregular. A irregularidade non é un accidente do sistema: é o seu mecanismo de control. Quen non ten papeis non pode reclamar. Non pode afiliarse a un sindicato sen medo. Non pode denunciar ao patrón sen arriscar a expulsión. Esa vulnerabilidade é o que mantén os salarios á baixa, o que permite os horarios ilegais, o que fai posible a explotación que nunha outra situación sería intolerábel.

O capital non discrimina por razóns morais: discrimina porque é rendible. E mentres a irregularidade siga a ser a porta de entrada ao mercado laboral para tantas persoas, esa discriminación preme cara abaixo as condicións de toda a clase traballadora. Non é un problema dos migrantes: é un problema de todos. Por iso, desde o sindicalismo, a resposta non pode ser outra que a esixencia de dereitos plenos, sen excepción e sen demora.

Médicos que coidan vellos, enxeñeiros que cargan pedras

Galiza ten un problema que vai máis alá da precariedade: está a desperdiciar capital humano que desesperadamente necesita. O 31,1% dos traballadores estranxeiros en España traballa en postos moi por baixo da súa cualificación real. En Galiza, cunha crise crónica de persoal sanitario e técnico, iso non é só inxusto: é irracional. Profesionais formados en Venezuela, Colombia ou Cuba que non poden exercer a súa profesión porque o proceso de homologación é lento, burocrático e, nalgúns casos, economicamente inaccesible.

O resultado é o paradoxo galego: hospitais con déficit de médicos e enxeñeiros que traballan de peóns. Mentres a Xunta anuncia a súa Oficina de Atracción de Talento, o talento que xa está aquí queda bloqueado por un sistema que non é quen de recoñecelo. Axilizar a homologación de titulacións e crear sistemas de acreditación de competencias por experiencia non é só unha cuestión de xustiza individual. É de eficiencia colectiva.

Os discursos que enfrontan e a solidariedade que une

En xuño de 2025, o 18,5% da poboación encuestada consideraba a inmigración o segundo problema do país, só tras a vivenda. Comprendemos a ansiedade. Non a compartimos. Non existe evidencia de que os traballadores migrantes competiran polo emprego cos autóctonos nos sectores onde se concentran. Constrúen o que outros non constrúen, coidan a quen outros non coidan. A tensión que se percibe non ven da competencia laboral: ven de anos de precariedade, de vivenda inasequíbel, de servizos públicos deteriorados. E hai quen prefire botarlle a culpa ao estranxeiro antes de enfrontarse ás causas reais.

O discurso nativista non resolve nada. Divide. E divididos, perdemos todos. A única resposta coherente con quen traballa é a solidariedade de clase: defender que os mesmos dereitos que exiximos para nós son os que esiximos para quen chega. Non porque sexa xeneroso: porque é o único xeito de que eses dereitos sexan reais.

A memoria como obriga

Galiza ten memoria de emigración. 487.297 galegas e galegos emigraron desde 2009. En 2024, 36.704 persoas abandonaron este país —a cifra máis alta do século—. Sabemos o que é chegar a un lugar onde non te coñecen, traballar o dobre para demostrar a metade, vivir coa incerteza do permiso de residencia como espada de Damocles. Esa memoria non pode quedar en retórica de Día das Letras Galegas ou en placas de granito nas estacións de tren.

Ten que traducirse en política concreta: regularización áxil para quen traballa e vive aquí, homologación efectiva de titulacións, acceso universal a servizos públicos, formación en galego como dereito e como porta de pertenza, e convenios colectivos que cubran a todos sen excepción. Non é caridade. É recoñecer que quen sostén este país ten dereito a ser parte plena del.

A explotación de parte da clase traballadora é a explotación de toda a clase traballadora. Non hai dereitos a medias. Non hai dignidade por cuotas. Ou é para todos, ou non é.