A Atención Primaria galega pide auxilio
A Atención Primaria do SERGAS leva semanas convertida no epicentro dunha crise que xa ninguén pode ignorar. Hoxe, 12 de marzo de 2026, a CIG-Saúde suma a súa propia folga de 24 horas —que afecta a todo o persoal dos centros de saúde e puntos de atención continuada (PAC)— á folga indefinida que o sindicato médico O’Mega mantén activa desde o pasado 2 de marzo. A coincidencia de mobilizacións chega tras anos de denuncias por sobrecarga, falta de profesionais e deterioro da calidade asistencial no primeiro nivel do sistema público galego. GaliciaPress Non é ruído sindical; é o son dun sistema que estoura.
As reivindicacións da CIG non son novas nin caprichosas. O sindicato leva anos advertindo do deterioro continuado da Atención Primaria, unha situación marcada pola sobrecarga asistencial, a falta de profesionais, o incremento da burocracia e a ausencia de planificación por parte da Consellaría de Sanidade. Galicia Confidencial As esixencias concretas son de sobra coñecidas: limitación das axendas asistenciais e redución da sobrecarga, incorporación de máis persoal en todas as categorías profesionais, eliminación da burocracia innecesaria, definición de ratios axeitadas de profesionais e unha planificación real da organización dos centros de saúde e dos PAC. GaliciaPress En ningún caso se trata de demandas extravagantes; son as condicións básicas para exercer a medicina sen danar nin aos profesionais nin aos pacientes.
O impacto sobre a cidadanía xa é medible e palpable. A protesta de O’Mega está provocando a cancelación de arredor de 5.000 consultas ao día GaliciaPress, e a folga desta xornada non fará senón agravar esa cifra. Pacientes crónicos, maiores e familias con nenos pequenos son os que absorben o golpe dunha primaria que, como porta de entrada ao sistema, cando colapsa arrastra consigo ao resto da cadea asistencial.
Fronte a esta situación, a posición da Administración resulta difícil de defender. A CIG-Saúde denunciou a actitude que cualificou de irresponsable e profundamente antidemocrática da Consellaría de Sanidade, acusando ao departamento de manter unha cerrazón total ao non convocar o comité de folga nin establecer espazos de diálogo coa representación do persoal sanitario. GaliciaPress Certo é que a Xunta sinala que mantén aberta a vía do diálogo e que impulsou medidas como ofertas de emprego público ou plans de mellora, pero en negociacións de finais de 2025 chegou a acordos con outros sindicatos como CCOO, UGT e CSIF, mentres a CIG os rexeitou por consideralos insuficientes para abordar de fondo a crise da Primaria. GaliciaPress A pregunta que cómpre facer é se os acordos alcanzados con outros sindicatos resolveron algo ou simplemente descargaron presión puntual sen atacar as causas estruturais.
Tampouco axuda a lectura que a Administración fai dos datos de seguimento. A Xunta alega que só están secundando a folga de O’Mega ao redor do 5% dos facultativos GaliciaPress, mais esa porcentaxe convive coa cancelación de miles de consultas diarias. A explicación é que os servizos mínimos fixados pola Consellaría son de tal amplitude que a inmensa maioría do persoal queda obrigado a traballar con independencia da súa vontade de parar. A orde publicada no DOG o 11 de marzo establece que a folga afectará a todo o persoal de todas as categorías que presta servizos nos centros de saúde e nos PAC do SERGAS, incluído o persoal residente. GaliciaPress Cando case toda a plantilla está declarada esencial, o dereito á folga convértese nunha ficción legal.
A Xunta anunciou en febreiro de 2026 que presentaría unha reforma da Atención Primaria antes do verán, con énfase en xefaturas de servizo e xestión por áreas sanitarias, pero sen comprometerse a limitar as axendas como esixe a CIG. GaliciaPress Unha reforma para o verán, mentres a crise se vive en marzo, ten un problema evidente de urxencia. Desde a CIG lembran que durante anos o Consello Técnico de Atención Primaria xa abordou estas cuestións con participación de profesionais do sector e aprobou conclusións para mellorar o sistema, propostas que quedaron nun caixón para abrir novos grupos de traballo que só retrasan a aplicación das medidas necesarias. Quincemil
O debate de fondo non é sindical nin político: é un debate sobre o modelo de sanidade pública que Galiza quere e pode sosterse. A secretaria nacional da CIG-Saúde, Ana Lestón, advertiu de que o sistema atravesa un proceso de deterioro continuado debido á falta de medidas estruturais e á inacción da Consellaría de Sanidade ante as demandas do persoal sanitario e as necesidades da cidadanía. Quincemil Mentres esa inacción persista, as folgas non serán episodios illados senón síntomas recorrentes dunha enfermidade que, esta vez, afecta ao propio sistema que debe curar aos demais.
