Os “éxitos” do PP en vivenda: cando os datos falan por si sós

O pasado 6 de marzo o Instituto Nacional de Estatística publicou os datos definitivos do Índice de Prezos da Vivenda correspondentes ao cuarto trimestre de 2025. A lectura é contundente: o prezo da vivenda libre na Galiza subiu un 14,1% ao longo de todo o ano 2025, a taxa máis alta desde que comezou a serie histórica en 2007. Por riba da media do Estado Español, que foi do 12,9%. A Galiza, sexta comunidade con maiores incrementos, só por detrás de Castela e León, Aragón, Murcia, A Rioxa e Madrid.

Non é un dato illado nin un repunte puntual. A Galiza acumula 48 trimestres consecutivos de subas interanuais, é dicir, máis de doce anos sen que os prezos baixasen nin un só trimestre. Ata 2023 os aumentos situábanse en dous díxitos baixos; pero a partir do último trimestre de 2024 a aceleración foi progresiva e imparable: 10,5%, 11,2%, 12,7%, 13,4% e, finalmente, 14,1%. A vivenda de segunda man subiu un 14,4%; a nova construción, un 11,8%. O prezo medio da vivenda nova alcanzou os 1.992 euros por metro cadrado, con A Coruña á cabeza (2.296 €/m²), seguida de Santiago de Compostela (2.006 €/m²), Vigo (1.893 €/m²) e Ourense (1.836 €/m²).

Todo isto ocorreu baixo o goberno do Partido Popular na Galiza, ininterrompidamente durante máis de quince anos. Primeiro con Alberto Núñez Feijóo, hoxe líder da oposición no Estado Español, e despois con Alfonso Rueda. Son, polo tanto, os seus anos de goberno, os seus prezos e a súa política de vivenda os que cómpre examinar.

O déficit estrutural que herdaron… e agravaron

Os datos oficiais acreditan que os sucesivos gobernos presididos por Feijóo chegaron a encadear catro anos seguidos nos que non superaron as cinco vivendas protexidas iniciadas. Non cinco mil. Non cincocentas. Cinco. Nun país con decenas de miles de familias á espera dunha vivenda accesible, iso non é unha política de vivenda: é o seu abandono.

O Plan Sectorial Galego de Solo Residencial, aprobado en 2007 polo goberno de socialistas e nacionalistas co obxectivo de sumar 37.000 novas vivendas protexidas, foi cancelado en 2010 polo gabinete de Feijóo tras anunciar unha reformulación que nunca chegou. Quedou sen efecto, sen substituto e sen explicación satisfactoria. O mercado quedou ao seu aire. Os prezos, previsiblemente, disparáronse.

Os anuncios como política

Cando a crise de acceso á vivenda se fixo incontestable, chegaron os anuncios. Rueda prometeu triplicar o orzamento para solo residencial, alcanzando os 25 millóns de euros en 2025, e fixou como obxectivo duplicar o parque público ata as 8.000 vivendas e facilitar solo para construír 25.000 novas vivendas, 20.000 delas protexidas. En xaneiro de 2026, o teito subiu aínda máis: Rueda anunciou un II Pacto de Vivenda con preto de 2.000 millóns de euros ata 2030 e a previsión de 2.000 novas vivendas públicas nos vindeiros catro anos.

Son cifras que soan ben en nota de prensa. Pero os números reais contan outra historia. O rexistro de demandantes de vivenda protexida avanzaba cara ás 30.000 solicitudes ao comezo de 2026, mentres que mesmo no escenario máis optimista —o das prometidas 6.000 novas vivendas de promoción pública ata 2030— estas cubrirían apenas o 20% da demanda. Oito de cada dez familias que esperan un piso protexido quedarán fóra.

O BNG lembrou que en 2023 o goberno galego só entregou 40 vivendas públicas, mentres 22.680 persoas continuaban agardando no rexistro de demandantes. Corenta vivendas. Nun ano enteiro. Para máis de vinte e dous mil solicitudes.

A outra cara: as execucións hipotecarias

Mentres os prezos baten récords, a capacidade de pago de moitas familias reséntese. En 2025 rexistráronse na Galiza 550 execucións hipotecarias sobre vivendas, un 47,4% máis que as 373 do ano anterior. Só no cuarto trimestre, 152 casos. Son familias que accederon ao mercado mediante financiamento e que agora non poden afrontar os pagos nun contorno de tipos de interese elevados e salarios que non crecen ao mesmo ritmo que os prezos.

A resposta: ampliar os límites para acceder á vivenda protexida

Ante a evidencia de que os prezos superaban xa a capacidade de moitas familias, a Xunta respondeu relaxando os requisitos para acceder á vivenda protexida: con prezos nos máximos históricos tanto para comprar como para alugar, a vivenda protexida convértese na única opción habitacional para cada vez máis galegos. Dito doutro xeito: o mercado libre quedou tan caro que o goberno tivo que ampliar os criterios de “pobreza relativa” para que máis xente puidese acollerse á protección pública. Iso non é un éxito; é o recoñecemento implícito dun fracaso.

Conclusión: os datos non admiten eufemismos

Doce anos de goberno do PP na Galiza produciron o mercado inmobiliario máis caro da serie histórica, un parque de vivenda protexida case inexistente durante anos, un plan sectorial cancelado sen substituto, e un rexistro de demandantes con 30.000 solicitudes pendentes fronte a uns compromisos que, no mellor dos casos, cubrirán un de cada cinco.

Os prezos non subiron sós. As políticas teñen consecuencias. E cando durante anos se escolle non construír vivenda protexida, non regular o mercado do aluguer, non desenvolver solo residencial público, o resultado está nos datos do INE: un 14,1% de suba nun só ano, 48 trimestres consecutivos ao alza, e centos de familias perdendo a súa casa por non poder pagar a hipoteca.

A vivenda é un dereito constitucional. Na Galiza, baixo o goberno do PP, converteuse nunha mercancía. Os datos son obxectivos. A responsabilidade, tamén.