Contrasta o Nobel da Paz contra a súa propia razón de ser

A concesión do Premio Nobel da Paz 2025 a María Corina Machado é, máis que unha elección discutible, un síntoma dunha deriva: un galardón que pretende premiar a paz pode —e nalgúns casos xa o fixo— converterse nun instrumento de lexitimación de axendas políticas e militaristas.

María Corina Machado é unha figura central da oposición venezolana mais as súas declaracións públicas en favor dunha chamada “intervención humanitaria” —un termo con carga político-militar que nese contexto non se refería ao envío de organizacións humanitarias, senón á posibilidade do uso da forza baixo pretexto de protección de civís— e o seu apoio a operacións armadas estranxeiras (proxeccións públicas e alianzas políticas incluídas) chocan co mandato nobeliano de fomentar a fraternidade entre as nacións e a redución dos exércitos.

Darlle o premio supón normalizar e lexitimar posturas que admiten o uso da forza como medio de acción política. A súa reiterada apelación ás forzas armadas venezolanas para que actúen contra o goberno de Maduro —apelación que vai máis alá da desobediencia civil e se achega a un chamado á insubordinación armada— engádese ao seu apoio público ás ofensivas militares do Estado de Israel sobre Gaza, que foron denunciadas como posibles crimes de guerra e mesmo como xenocidio por organizacións internacionais. Alabou as “decisivas accións” do primeiro ministro israelí Benjamin Netanyahu e manifestou a súa vontade de trasladar a embaixada venezolana a Xerusalén, asumindo sen matices unha narrativa militarista que ignora o sufrimento da poboación civil palestina.

Henry Kissinger (1973): premiado polas negociacións sobre Vietnam, mais vinculado á expansión do conflito a Laos e Camboxa; a súa elección provocou dimisións no comité e ampla indignación.

Barack Obama (2009): galardoado por promesas de renovada diplomacia; durante o seu mandato producíronse extensións militares que puideron contradicir a narrativa inicial.

Abiy Ahmed (2019): premiado pola apertura rexional e reconciliación; máis tarde vinculado a graves abusos e conflitos en Tigray.

Estes casos evidencian un patrón: premiar líderes que non renuncian ao uso da forza ou á lóxica militar como ferramenta de control ou expansión política.

No contexto de 2025 había propostas e candidaturas que encaixaban moito mellor co ideal pacifista: organizacións humanitarias e de protección civil activas en situacións de xenocidio e crise humanitaria —persoas e colectivos que se centraron en salvar vidas, coordinar axuda e documentar crimes— foron propostas plausibles e máis alineadas coa tradición nobeliana de recoñecer iniciativas non violentas e de mitigación do sufrimento.

Exemplos verificables noutras convocatorias inclúen ONG e axencias que actúan en Gaza, Tigray ou fronteiras de persoas refuxiadas, e que merecerían maior consideración por priorizaren a axuda humanitaria fronte ás solucións militarizadas. A súa acción —a miúdo invisible e desprotexida— representa con máis claridade o ideal fundacional de Alfred Nobel.

Premiar a María Corina Machado subliña unha tensión estructural: cando o Nobel da Paz avala actores que apoiaron ou non rexeitaron o uso da forza —tanto dentro dos seus países como en conflitos internacionais—, erosiona a súa credibilidade. A historia xa mostrou casos nos que o premio se outorgou a figuras con traxectorias belicistas ou controvertidas; insistir neste tipo de eleccións será seguir afastando o galardón do ideal de Alfred Nobel.

Se o comité quere recompoñer a súa autoridade moral, debe inclinarse por candidaturas que practiquen e promovan a paz, a protección humanitaria e a renuncia á forza como principio, non como estratexia.