O apoio de Occidente aos talibáns e a perda de dereitos fundamentais en Afganistán

A situación actual en Afganistán, marcada pola represión das mulleres, a censura cultural e a supresión das liberdades básicas, non pode comprenderse sen mirar cara ao pasado. O ascenso dos talibáns non foi un accidente histórico illado, senón o resultado directo dunha estratexia xeopolítica na que Occidente xogou un papel central.

Nos anos 80, durante a Guerra Fría, Estados Unidos e os seus aliados europeos decidiron armar e financiar aos muyahidines como parte do seu rexeitamento ao goberno comunista afgán, sostido pola Unión Soviética. A operación Cyclone da CIA converteuse nun dos programas de financiamento encuberto máis custosos da época. Armas, cartos e adestramento fluíron a través de Paquistán cara a grupos que, anos despois, derivarían ou darían cobertura aos talibáns.

Este apoio non só debilitou ao réxime comunista, que, con todas as súas carencias, promovía a educación feminina, a participación das mulleres na vida pública e certas reformas sociais, senón que tamén sementou o terreo para a guerra civil que devastou Afganistán nos 90. Foi nese caos cando os talibáns, presentándose como unha forza de orde e “pureza moral”, tomaron o poder e instauraron un réxime teocrático de opresión.

As consecuencias desta decisión estratéxica son evidentes hoxe: prohibición da educación para nenas máis aló da primaria, expulsión das mulleres do mercado laboral, censura intelectual e restricións de mobilidade e presenza en espazos públicos. A vida cotiá en Afganistán converteuse nunha prisión invisible para a metade da súa poboación.

Occidente, na súa obsesión por derrotar ao comunismo, sacrificou o futuro dun país enteiro. Armou e lexitimou forzas que non compartían valores democráticos nin de dereitos humanos, senón que os negaban radicalmente. O resultado é un Afganistán sometido a un dos réximes máis represivos do mundo, cunha poboación atrapada entre a memoria dun pasado de maiores liberdades e a realidade presente de escuridade. E, o máis grave, hoxe Occidente limítase a criticar a brutalidade dos talibáns sen facer ningunha autocrítica pola súa responsabilidade en levalos ao poder.

A lección é clara: cando a política exterior se guía unicamente pola lóxica da confrontación ideolóxica sen medir as consecuencias sociais e humanas, os pobos pagan un prezo insoportable. Afganistán é hoxe o reflexo amargo dun erro histórico de Occidente.