O novo Estatuto Marco Sanitario provoca unha crise sen precedentes entre Sanidade, sindicatos e comunidades autónomas

A proposta de reforma do Estatuto Marco do persoal estatutario do Sistema Nacional de Saúde (SNS) presentada pola ministra de Sanidade, Mónica García, está a provocar unha das maiores crises laborais e institucionais do sector sanitario en dúas décadas. A intención do Goberno central de modernizar a normativa vixente desde 2003 desencadeou un rexeitamento case unánime por parte das comunidades autónomas, dos principais sindicatos médicos e das organizacións laborais do sector.

Unha reforma con luces e sombras

O novo texto, que busca mellorar a estabilidade laboral e actualizar as condicións profesionais do persoal sanitario, propón medidas como a xornada laboral máxima de 45 horas semanais, a limitación das gardas a un máximo de 17 horas consecutivas, a celebración de oposicións cada dous anos e unha nova clasificación profesional de cinco niveis de carreira.

Tamén se inclúen avances en dereitos laborais, como o recoñecemento do dereito á desconexión dixital, mecanismos de protección fronte a agresións ou a garantía de descanso laboral e vacacións. Segundo o Ministerio, o obxectivo é garantir un marco común para todo o SNS que aumente a calidade asistencial e as condicións laborais.

Porén, a realidade do sector sanitario é moito máis complexa, e a proposta oficial xerou máis conflitos ca consensos.

Os sindicatos médicos, en pé de guerra

As organizacións representativas da profesión médica —CESM, SMA e o Foro da Profesión Médica, entre outras— consideran que o texto é insuficiente, pouco ambicioso e lesivo para as súas condicións. Entre as principais críticas destacan:

• A negativa a recoñecer un estatuto específico para o colectivo médico, que consideran imprescindible pola súa formación, responsabilidade e dispoñibilidade.
• A falta de medidas claras para facilitar a conciliación, como o coñecemento anticipado dos cuadrantes de gardas.
• A ausencia dunha regulación efectiva da xubilación anticipada e parcial.
• A non inclusión das horas de garda no cómputo da xornada ordinaria cara á xubilación.

En resposta, os facultativos convocaron unha folga nacional o pasado 13 de xuño, con seguimento masivo en comunidades como Andalucía, Murcia ou Baleares, e mobilizacións en cidades como Madrid, A Coruña e Cáceres. A protesta podería repetirse en outubro, segundo advirten os convocantes, se non se producen cambios significativos no borrador.

Sindicatos non médicos e división sindical

Outras centrais sindicais como CCOO, UGT, CSIF, SATSE ou a CIG‑Saúde tamén rexeitan o texto actual, pero por motivos distintos: acusan ao Ministerio de falta de transparencia e diálogo real, e critican que o borrador supón un retroceso respecto a dereitos xa consolidados, como a xubilación parcial ou a regulación da mobilidade interna.

Estas organizacións tamén se opoñen frontalmente á idea dun estatuto exclusivo para médicos, xa que consideran que crearía agravios comparativos e rompería a cohesión do sistema público de saúde.

As comunidades autónomas, contra as formas e o fondo

Ao rexeitamento sindical súmase a crítica unánime da maioría das comunidades autónomas, incluíndo gobernos de distintas cores políticas. Durante a reunión do Consello Interterritorial de Saúde, todas, agás Navarra, manifestaron o seu desacordo co procedemento e co contido da proposta.

As principais queixas apuntan á falta dun informe económico claro, á ausencia de coordinación co Ministerio de Facenda, e ao impacto que tería a aplicación do novo Estatuto nas competencias autonómicas. Comunidades como Galicia, Andalucía, Cataluña e Castela e León pediron formalmente a retirada ou reformulación do texto.

Calendario incerto

A ministra García insiste en que se trata dunha proposta aberta á negociación e anunciou a convocatoria de novas reunións técnicas en setembro, co obxectivo de levar o texto ao Consello de Ministros no outono. Porén, nin as comunidades nin os sindicatos dan por feito que a nova versión sexa aceptable, e os médicos xa avanzaron que retomarán as mobilizacións se non hai cambios substanciais.

O novo Estatuto Marco, pensado como unha modernización do modelo sanitario público español, corre o risco de converterse nun foco de conflito prolongado. Con sindicatos divididos, profesionais mobilizados e comunidades autónomas en desacordo, o Ministerio de Sanidade terá que reformular estratexias se quere sacar adiante un texto que debería nacer do consenso e non da confrontación.