Os convenios de empresa e os de sector: quen manda agora nos soldos?
Que cambiou coa reforma laboral de 2021?
Desde o 31 de decembro de 2021, o Goberno español aprobou unha reforma laboral que puxo límite aos convenios de empresa. Ata ese momento, moitas empresas podían facer o seu propio convenio e pagar soldos máis baixos que os marcados polo convenio do seu sector (como a construción, o comercio ou a hostalaría).
A reforma cambiou iso: agora, os convenios de empresa xa non poden establecer salarios inferiores aos convenios de sector. O convenio sectorial pasa a ser o mínimo que hai que cumprir en canto a soldos e complementos salariais.
Entón, todos os convenios de empresa quedan anulados?
❌ Non exactamente. Aquí é onde entran os matices legais.
Hai casos nos que a empresa pode seguir aplicando o seu propio convenio, incluso se os salarios son máis baixos que os do sector. Pero só en situacións moi concretas e pouco habituais.
O que marca a diferenza: a “unidade de negociación independente”
Este é un termo técnico, pero imos explicalo de forma sinxela:
🧩 Unha unidade de negociación independente significa que a empresa tivo o seu propio proceso de negociación co comité de empresa ou representantes dos traballadores, sen depender dunha negociación máis ampla a nivel do sector. É dicir, actuou como un “mini sector” aparte.
Se a empresa fixo iso cando aínda non había un novo convenio sectorial vixente (por exemplo, porque o anterior caducara e estaba “en espera” de renovarse), é posible que ese convenio de empresa siga sendo válido, mesmo nos salarios, se se asinou antes da nova reforma.
O papel da “ultraactividade”
Outro concepto importante: cando un convenio caduca, non desaparece inmediatamente. Durante un tempo, segue vixente de forma provisional, mentres se negocia o seguinte. A iso chámaselle ultraactividade.
Antes da reforma de 2021, esa ultraactividade duraba un ano. Agora, dura indefinidamente ata que se firme un novo convenio.
O que di o Tribunal Supremo
Nunha sentenza de xaneiro de 2025, o Tribunal Supremo decidiu que un convenio de empresa con soldos máis baixos si podía aplicarse, porque:
- Fora asinado antes do novo convenio sectorial.
- O convenio de sector aínda non se negociara (estaba en ultraactividade).
- A empresa negociara por separado, como unha unidade propia.
En resumo: quen manda agora nos soldos?
| Situación | Que convenio se aplica? |
|---|---|
| O convenio de empresa é posterior ao do sector | ✅ Aplica o de sector. Non se pode pagar menos. |
| O convenio de empresa é anterior e negociouse por separado, cando o de sector estaba caducado | ⚠️ Pode seguir valendo o de empresa, mesmo con soldos máis baixos. |
| O convenio de empresa é anterior, pero o sectorial xa estaba negociado e asinado | ❌ Aplica o de sector. |
Conclusión clara
- A reforma laboral de 2021 poñeu límites claros aos convenios de empresa, especialmente en materia de soldos.
- Pero non eliminou completamente a súa validez. Hai excepcións se se negociaron antes da reforma e cumpren certas condicións.
- O concepto de “unidade de negociación independente” é clave: se a empresa actuou por separado, sen depender do sector, pode manter o seu convenio nunhas poucas situacións.
