O home máis rico do mundo non ten voto no Estado Español
Hai cousas que non deberían precisar explicación nun Estado democrático, pero a semana pasada volvemos comprobalo: cando Elon Musk publica nun idioma que non é o seu, sobre un país onde non vive nin paga impostos, que o presidente do Goberno é “culpable de alta traición” por regularizar a situación administrativa de medio millón de persoas, algo falla no ecosistema informativo que nos rodea. E o que falla, sobre todo, é que lle demos espazo.
Pero empecemos polo principio: quen é Elon Musk?
Musk é o fundador e principal accionista de Tesla, SpaceX e X (antiga Twitter), entre outras empresas. A día de hoxe é a persoa máis rica do mundo, cunha fortuna estimada entre 636.000 e 809.000 millóns de dólares, segundo as fontes consultadas. Para que nos fagamos unha idea da magnitude desa cifra: de ser un país, o seu patrimonio equivalería á vixésimo terceira economía global, superando o PIB de Bélxica, Irlanda, Arxentina e Suecia.
Iso é Musk: non un pensador político, non un experto en migración, non un demócrata electo. É a encarnación máis extrema do que pasa cando o capital se acumula sen límite: un individuo cunha riqueza comparable á de países enteiros que decide, desde a súa plataforma de comunicación —que tamén é el quen a posúe—, que pode opinar sobre quen merece ter papeis no Estado Español.
O mecanismo de amplificación e a súa trampa
Musk publicou que “o sucio Sánchez é culpable de alta traición” en resposta a unhas declaracións do presidente durante o peche da cumio progresista celebrada en Barcelona, onde Sánchez defendeu a regularización de medio millón de migrantes. A mensaxe foi, en boa medida, un eco amplificado dunha publicación dun usuario anónimo que xa usara o mesmo encadre. Musk non creou o argumento: limitouse a darlle unha megafonía de centos de millóns de seguidores.
Aí está o problema real. Non é que un home rico teña opinión —todo o mundo ten dereito a tela—. O problema é estrutural: a capacidade de Musk para influír na conectividade global a través de Starlink, no transporte e na política internacional converteuno nun actor clave na toma de decisións mundiais, a miúdo con máis recursos dispoñibles que os propios gobernos nacionais. Posúe a plataforma, define o algoritmo que amplifica ou silencia, e ao mesmo tempo é o altavoz principal. É árbitro e xogador á vez.
Nunha democracia, o voto é igual para todos. Un traballador en Vigo e un milmillonario en Texas teñen o mesmo poder na urna. Musk non ten urna no Estado Español, pero ten X. E iso non é liberdade de expresión: é asimetría de poder disfrazada de opinión.
A inxerencia como estratexia, non como accidente
Non é a primeira vez. En febreiro xa criticara o proceso de regularización de estranxeiros no Estado Español, e tamén arremeteu contra Sánchez cando o Goberno anunciou medidas para perseguir plataformas que non retirasen contidos de odio. Hai un patrón claro: cada vez que o Estado Español tenta regular o espazo dixital ou protexer dereitos de persoas vulnerables, Musk aparece. Non é casualidade. É un interese.
Porque non convén esquecer que Musk non intervén desde a filantropía nin desde a preocupación cívica. Intervén como propietario dunha plataforma que se financia coa atención, e que prospera coa polarización. Cada polémica é tráfico. Cada confrontación é engagement. As accións de Tesla sufriron un golpe importante polo rexeitamento de consumidores á súa actividade política, o que demostra que as súas intervencións non son neutras nin gratuítas: teñen consecuencias económicas e forman parte dun cálculo. Un cálculo que non inclúe o benestar das persoas que tentan regularizar a súa situación no Estado Español.
Que debería importarnos, entón?
Non as palabras de Musk en si. Esas son ruído. O que debería importarnos é o fenómeno que representan: a crecente capacidade dos grandes acumuladores de capital para moldear o debate público nas democracias sen pasar por ningunha institución, sen render contas ante ningún electorado, sen estar sometidos a ningunha lei de financiamento de partidos nin de transparencia electoral.
Os expertos advirten de que este nivel de concentración de recursos pode influír na política, no emprego e nas estruturas de poder tradicionais, abrindo o debate sobre o peso dos patrimonios individuais nas economías modernas. Non é un debate abstracto. É o debate do noso tempo. E estase a resolver agora, diante dos nosos ollos, mentres discutimos se Sánchez é ou non traidor segundo o criterio dun home que xamais pisou o Congreso nin pagou un euro de IRPF no Estado Español.
A regularización migratoria é unha política lexítima, debatible, mellorable. Pode gustarnos ou non. Pero é competencia soberana dun goberno electo nun Estado democrático. Que a debatamos é saudable. Que a debatamos filtrada polos intereses dun oligarca tecnolóxico que posúe o canal polo que chega a información é outra cousa moi distinta.
A próxima vez que Musk escriba sobre o Estado Español, a pregunta non debería ser “ten razón ou non?”. A pregunta debería ser: “por que lle estamos dando este poder?”