A desesperación palestina non pode ser descontextualizada

Non hai defensa moral posible que poida silenciar a historia que empurrou milleiros de palestinos a crer que a violencia era a única saída. Esa desesperación non comezou coas armas de HAMAS; é o resultado dunha cadea longa e cruel de políticas de expulsión, ocupación e humillación que fixeron invivible a existencia palestina moito antes de 1987.

Durante décadas, xeracións enteiras viron como se lles roubaban terras, se demolían as súas vivendas, se instauraban asentamentos hostís ao seu redor e se lles impedía o acceso a servizos básicos por bloqueos e puntos de control. A Nakba deixou feridas abertas; a ocupación de 1967 institucionalizou a anormalidade; e a realidade cotiá consolidouse arredor de limitacións, detencións arbitrarias, expropiacións e unha rutina de opresión permanente. Todo isto, insisto, antes da fundación de HAMAS.

Tampouco volverán os milleiros de palestinos mortos antes da aparición de HAMAS. Moito antes de 1987, xa había nenos asasinados, aldeas arrasadas, civís abatidos en campos de refuxiados e familias enteiras borradas do mapa. Os seus nomes non figuran nos titulares internacionais, pero están gravados na memoria das súas comunidades. As súas familias non os esquecerán, e o mundo tampouco debería facelo. Porque esas mortes tampouco foron “consecuencias inevitables”: foron parte dun sistema que decidiu que certas vidas valían menos. Non se pode pedir paz sen recoñecer esa perda acumulada, sen dar nome a esa dor histórica que precede calquera ciclo de violencia recente.

Isto non xustifica o ataque a civís —non hai bandeira que lexitime a matanza indiscriminada—, pero tampouco se pode presentar esa violencia como causa orixinal do conflito. É consecuencia, non xerme. A existencia de HAMAS nace dese fondo de sufrimento acumulado. Negar esta conexión é negar a responsabilidade dos actores que durante décadas xestionaron a dominación con man de ferro.

Entregar as armas de HAMAS non devolverá aos palestinos unha vida digna, porque esa vida xa lles fora arrebatada antes. As armas non son a orixe: son un síntoma. A súa desaparición non reconstruirá casas demolidas, nin devolverá terras espoliadas, nin permitirá o regreso dos refuxiados, nin acabará cos bloqueos que deixan sen atención médica a centos de persoas. A simple demanda de desarme, sen unha revisión profunda das causas estruturais da inxustiza, é un placebo perigoso.

Cómpre nomear o dano humano. Non só estatísticas ou resolucións: falamos de familias enteiras que perderon todo, nenos que medraron entre ruínas, hospitais que colapsan por falta de subministracións, aldeas illadas e persoas que viven cun medo permanente ás redadas nocturnas. Esa dor non se cura con consignas; esixe responsabilidade política, cambios reais e un compromiso firme coa xustiza.

A comunidade internacional non pode seguir limitándose a condenas formais ou a pedir desarme sen ofrecer garantías reais de reparación. Calquera intento de paz debe conter compromisos concretos: devolución ou compensación de terras, retorno ou integración digna dos refuxiados, levantamento de bloqueos, liberdade de movemento e mecanismos independentes de rendición de contas. Sen isto, a desaparición de HAMAS non alterará o fondo: os palestinos seguirán atrapados nun sistema que lles nega a vida.

Non se trata de lexitimar a violencia, senón de entender por que xorde, de quen a sementou e que políticas a fixeron medrar. Rebaixar todo a “actos de desesperación” sen nomear os responsables é borrar a historia e perpetuar o ciclo.

A paz non chegará con retórica baleira nin con cesións unilaterais. Só será posible cando se recoñeza a humanidade do pobo palestino, se aborden as raíces da opresión e se asuma un compromiso serio coa reparación, a seguridade e a dignidade —para ambos pobos. Mentres iso non ocorra, os berros de desesperación seguirán escoitándose. E cada un será un recordatorio de que a paz verdadeira non pode construírse sobre o esquecemento das causas profundas.