O parasitismo fiscal de quen quere protección sen contribuír

Na nosa sociedade asentase con claridade unha contradición: persoas que rexeitan pagar impostos pero agardan que o Estado as protexa, rescate e asista cando o necesitan. O caso de Ofelia Hentschel en Dubái exemplifica esta dinámica, que suscita cuestións sobre a reciprocidade entre dereitos e deberes cívicos.

A contradición moral

Resulta complexo compatibilizar dúas posicións: afirmar que “os impostos non achegan valor” e, simultaneamente, agardar que a embaixada española empregue recursos públicos nun rescate, que as forzas de seguridade garantan a protección, que os sistemas sanitarios atendan ou que a administración brinde apoio en situacións de vulnerabilidade.

Esta postura non constitúe unha reivindicación lexítima sobre a carga fiscal. Presenta máis ben as características dun desequilibrio entre as contribucións e os beneficios que se reciben do sistema común.

Os impostos constitúen o mecanismo mediante o cal se sosteñen os servizos públicos. Cando alguén se desvincula deste sistema, está a formular implícitamente: “Desexo acceder aos beneficios sen participar nos custos.” Na práctica agarda que sexan outros quen asuman a parte que corresponde.

A situación de Dubái

Persoas con recursos económicos elixen establecer a súa residencia en xurisdicións como Dubái, con frecuencia por razóns fiscais. Esta decisión é lexítima dentro do marco legal, pero convén analizar as súas implicacións: benefícianse dun sistema público que sosteñen outros contribuíntes.

Cando unha persoa en situación similar a Ofelia Hentschel solicita non pagar impostos mentres recibe asistencia consular, está a formular implícitamente que:

• Outros cidadáns incrementen a súa contribución para compensar a súa ausencia
• O Estado manteña a prestación de servizos sen a súa participación financeira
• O conxunto da sociedade asuma a súa parte mentres ela se beneficia das vantaxes

Resulta coherente cuestionar a xestión dos recursos públicos cando se contribúe a eles. A perspectiva varía cando non se participa no seu financiamento.

A realidade de quen contribúe

Os contribuíntes sosteñen mediante os seus impostos:

• A rede de embaixadas e consulados no exterior
• Operativos de rescate, evacuación e asistencia consular
• Infraestruturas e servizos públicos
• Sistemas de seguridade social e sanidade
• Educación e programas de apoio social

Esta contribución mantense aínda sabendo que existen persoas con capacidade económica que non participan equitativamente. Cando alguén que se desvinculou do sistema fiscal solicita asistencia, prodúcese unha situación que merece análise.

O cambio de posición

No caso mencionado, chama a atención a modificación substancial no discurso cando se produce a intervención consular. A crítica previa á carga fiscal deu paso a manifestacións de recoñecemento institucional nun breve período.

Esta evolución na postura suscita reflexións sobre:

• A crítica mantense cando non se requiren os servizos
• Modifícase cando se accede a eles
• A valoración do sistema parece vinculada á utilidade persoal máis que a unha posición de principio

Consideracións sobre o límite

Cabe preguntarse ata que punto resulta asumible que persoas con recursos se beneficien do sistema sen participar no seu financiamento.

Non se trata de formular xuízos particulares, senón de reflexionar sobre o modelo de convivencia. Cando se normaliza que quen máis posúen poidan desvincularse da contribución común, mentres quen menos teñen non teñen alternativa, establécese unha asimetría que afecta á percepción de equidade do sistema.

A responsabilidade individual

Quen decide trasladar a súa residencia fiscal a xurisdicións de baixa tributación podería preguntarse se está disposto a asumir as consecuencias completas desa decisión. A cuestión de fondo é se resulta coherente manter todos os dereitos de cidadanía sen asumir as obrigas correspondentes.

Se a posición é que os impostos non xustifican os servizos que financian, a coherencia levaría a:

• Non solicitar protección consular
• Non agardar intervencións de rescate financiadas publicamente
• Non reclamar prestacións vinculadas á cidadanía cando resultan necesarias

Na práctica, asistimos con frecuencia á situación contraria: buscar a optimización entre non contribuír e manter a cobertura que ofrece o sistema.

Reflexión final

A cuestión fiscal transcende o económico para situarse no terreo dos principios de convivencia. Cando se rexeita contribuír ao sostemento dos servizos públicos pero se agarda a súa protección, establécese unha relación asimétrica coa comunidade.

A contribución fiscal non constitúe un acto de adhesión incondicional á xestión pública, senón o mecanismo para sostén os servizos dos que todos nos beneficiamos. A reflexión colectiva sobre este equilibrio pode contribuír a definir os termos da nosa convivencia e as responsabilidades compartidas.