Cando a “noticia” omite á protagonista
Hai un principio elemental do xornalismo: cando se informa sobre unha organización, hai que escoitar á organización en cuestión. Porén, na cobertura mediática sobre a caixa de resistencia da Confederación Intersindical Galega (CIG) estamos a asistir a un paradoxo informativo: todos falan da CIG, pero ninguén fala coa CIG.
Nos últimos días, numerosos medios dedicaron espazo a este tema, recollendo opinións de partidos políticos, comentaristas e voces alleas ao sindicato. Con todo, apenas ningún se preocupou de consultar directamente ás responsables da central sindical sobre un mecanismo que —cómpre lembralo— é da súa creación, xestión e responsabilidade.
Este proceder xera varias distorsións fundamentais:
A CIG convértese nun fantasma no seu propio relato. É mencionada como obxecto de debate, mais desaparece como suxeito con voz propia.
A información chega mediada por terceiras partes, con intereses e axendas que non buscan explicar, senón influír.
A cidadanía vese privada do dereito a coñecer a versión directa dos feitos, substituída por interpretacións alleas e fragmentarias.
Resulta especialmente chamativo que quen máis critican a caixa de resistencia sexan precisamente quen menos interese amosan en escoitar as explicacións de quen a impulsou.
Se un medio pretende realmente informar sobre que é a caixa, como se financia e para que serve, o camiño é ben sinxelo: chamar á porta da CIG. Calquera outro atallo non é xornalismo, é tan só o eco amplificado doutras voces.
Cómpre lembrar, ademais, que a caixa de resistencia non é ningunha novidade nin invención recente. Trátase dunha ferramenta histórica do movemento sindical, documentada desde o século XIX en organizacións obreiras europeas e tamén no propio Estado español. O seu propósito foi sempre o mesmo: garantir que as persoas traballadoras poidan exercer o dereito á folga sen temor a perder o sustento, permitindo que a solidariedade colectiva compense as perdas económicas individuais. Centrais sindicais de diversas orientacións mantiveron este tipo de fondos ao longo da historia como símbolo de autonomía, unidade e resistencia.
No caso da CIG, a caixa de resistencia é unha expresión contemporánea desa tradición solidaria: finánciase mediante as achegas da afiliación e destínase exclusivamente a soster conflitos laborais e mobilizacións en defensa dos dereitos das traballadoras e traballadores. Non é, pois, unha anomalía, senón unha continuidade dun principio que acompaña o sindicalismo desde as súas orixes.
A pregunta, entón, é tan sinxela como incómoda: é demasiado pedir que o xornalismo lle pregunte directamente a quen realmente ten as respostas?