Gaza, fame e a responsabilidade da comunidade internacional
A Cidade de Gaza converteuse no epicentro dun sufrimento humano que desafía a calquera razoamento moral. A declaración de zonas como “de combate perigoso” e o peche dos corredores humanitarios non son simples xestos militares: son decisións que transforman a vida diaria en unha loita pola supervivencia. Recuperar os corpos de reféns é motivo de dor e dignidade para Israel; pero non pode converterse nun pretexto que xustifique o xenocidio da poboación civil que queda atrás.
As cifras de 63.000 mortos palestinos non son meros números estatísticos: son historias truncadas, fogares desprazados, campos e hospitais colapsados. Ante isto, a advertencia do Programa Mundial de Alimentos e a acusación da ONU sobre o uso da fame como arma de guerra deberían terse aceptado como sinais de alarma que requiren resposta inmediata e decidida. Cando o Secretario Xeral fala dun “catálogo de horrores sen fin”, non está a empregar hipérboles: describe unha crise sistémica que demanda acción.
A resposta internacional, con todo, revela as limitacións e contradicións dunha diplomacia marcada por intereses e equilibrios de poder. Negar visados ás autoridades palestinas para que asistan á Asemblea Xeral é un acto simbólico que ilustra como a política externa pode cortar canles de diálogo xusto cando máis se necesitan. Semellante paralaxe vese na remodelación do cadro das forzas de paz; presionar para que UNIFIL se retire en 2027 de Líbano apunta a unha visión estratéxica que prioriza calculadas vantaxes sobre a presenza preventiva que estas misións poden ofrecer.
Non son faltas menores as decisións de mercados e institucións: a prohibición do Reino Unido de permitir a participación de Israel nunha feira de armas en Londres ou a mobilización de civís en flotillas que tentan levar axuda e romper bloqueos marítimos evidencian que a presión desde a sociedade civil e as medidas comerciais poden converterse en instrumentos eficazes de escrutinio. Cando a diplomacia institucional falla en abrir camiños, as accións da cidadanía global e as sancións económicas funcionan como termómetros e, ás veces, como presión efectiva para mudar prácticas.
Hai, ademais, dinámicas internas que alimentan a escalada. O chamamento do propio Ministro de Finanzas israelí, Bezalel Smotrich, para anexar territorios en Gaza non é un simples comentario retórico: sinala a existencia, dentro das alíanzas gobernamentais, de correntes que favorecen a expansión e a consolidación de control sobre poboacións e espazos que xa padecen unha ocupación de feito. A política interna de calquera Estado pode impulsar accións que reverberan máis alá das súas fronteiras, e neste caso as declaracións públicas contribúen a unha atmosfera de tensión permanente.
Frente a esta realidade, sería intolerable agir con indiferenza. As normas do dereito humanitario, a protección dos civís e a garantía do acceso a axuda son principios mínimos que non poden subordinárense a estratexias militares nin a intereses xeopolíticos. A comunidade internacional ten ferramentas —desde sancións e presión diplomática até mecanismos de investigación e corte de colaboración militar— que poden e deben mobilizarse para deter prácticas que poidan constituír crimes de guerra ou o uso da fame como instrumento de dominación.
Ao final, a pregunta que queda flotando é elemental: que tipo de mundo queremos ser? Un en que as vítimas se reduzan a cifras frías e as decisións estratéxicas se tomen en función de cálculos eleitorais e alianzas, ou un no que os principios de humanidade, protección e rendición de contas prevalezan? As accións recentes, tanto as de Estados como as de movementos civís, mostran que hai espazo para presións que muden o rumbo. Pero esa esperanza só será real se a comunidade internacional actúa con coherencia, valentía e un firme compromiso cos dereitos humanos.
