Rodrigo Duterte, ex-presidente das Filipinas, detido por crimes contra a humanidade

O ex-presidente das Filipinas, Rodrigo Duterte, foi arrestado o pasado martes (11) ao chegar ao aeroporto de Manila, tras un mandado emitido polo Tribunal Penal Internacional (TPI). Esta detención marca un momento histórico, xa que Duterte se converte no primeiro ex-líder asiático en ser xulgado por esta instancia internacional, que investiga miles de homicidios relacionados coa súa polémica política antidrogas.

A detención produciuse no contexto dunha investigación que apunta a que a política de Duterte, que estivo no poder de 2016 a 2022, resultou na morte de decenas de miles de persoas, en gran parte homes de clases baixas, moitos dos cales non tiñan vínculos comprobados co narcotráfico. Segundo datos da policía, 6.200 sospeitosos foron mortos durante as operacións antidrogas, mentres que activistas e grupos de dereitos humanos falan de cifras moito máis elevadas.

Tras a súa detención, o avogado de Duterte, Martin Delgra, confirmou que o ex-presidente embarcou nun avión con destino a Haia, onde se atopa a sede do TPI. O actual presidente, Ferdinand Marcos Jr., confirmou que a aeronave deixou o espazo aéreo filipino. A detención de Duterte foi recibida con diferentes reaccións no país, desde a esperanza de familiares das vítimas ata a defensa do ex-presidente por parte de algúns dos seus aliados.

Veronica Duterte, unha das fillas do ex-presidente, publicou un vídeo no que se pode ver a Duterte cuestionando a legalidade da súa detención e pedindo ser xulgado en Filipinas. “Se cometi un pecado, procesen-me nos tribunais filipinos, con xuíces filipinos”, afirmou. Esta declaración reflicte a postura de Duterte, que desde 2019, cando retirou as Filipinas do tratado que fundou o TPI, criticou a corte e a súa xurisdición.

A acusación do TPI inclúe a responsabilidade criminal de Duterte por 43 homicidios entre 2011 e 2019, período que inclúe o seu mandato como alcalde da cidade de Davao. O promotor do TPI suxire que até 30.000 persoas poderían ter sido vítimas de homicidios extraxudiciais durante a súa administración.

Familiares das vítimas expresaron a súa satisfacción pola detención, considerando que é un paso importante cara á xustiza. “Polo menos el ten a oportunidade de defenderse, ao contrario das vítimas da súa guerra contra as drogas”, comentou Randy de los Santos, tío de Kian, un estudante que foi asasinado pola policía. Outros, como a ex-senadora Leila de Lima, que pasou seis anos en prisión por criticar a Duterte, manifestaron a súa alegría ante a detención, considerando que é un momento de acerto de contas.

A detención de Duterte representa un cambio significativo para un político que se acostumou a operar sen límites. A súa administración foi marcada por unha forte represión e un discurso belixerante contra o narcotráfico, que lle permitiu consolidar un apoio popular considerable. Non obstante, a situación política nas Filipinas está en constante evolución, e a detención de Duterte podería ter implicacións para o futuro político do país, especialmente en relación coas eleccións de 2028.

A medida que se desenvolven os acontecementos, a atención do mundo estará posta na resposta do TPI e nas posibles repercusións que esta detención terá tanto a nivel nacional como internacional.