A polémica sobre a gravación e difusión das actuacións policiais

A liberdade de expresión é un dos pilares fundamentais da democracia, recollido na Constitución española, pero a súa aplicación non está exenta de controversias, especialmente no que respecta á gravación e difusión das actuacións policiais. Este debate volveu á primeira liña tras a recente decisión dun xuíz que ordenou eliminar o rostro dun policía dun vídeo viral que documentaba unha detención violenta en Linares (Xaén). A xustificación do xuíz baseábase na protección do dereito á imaxe do axente e na posibilidade de que a súa seguridade e a da súa familia se viran comprometidas.

Esta decisión xudicial desatou un intenso debate social, onde moitos cidadáns e defensores dos dereitos humanos consideran que se trata dunha forma de censura que limita a liberdade de expresión e o dereito á información. A pregunta que se formula é: ata que punto se pode gravar e difundir as actuacións policiais sen vulnerar outros dereitos?

A *Lei Orgánica 4/2015*, coñecida como ‘Lei Mordaza’, establece que está permitido tomar imaxes das actuacións policiais en espazos públicos, pero tamén impón restricións sobre a súa difusión. Segundo esta normativa, non se pode utilizar material audiovisual que poida poñer en risco a seguridade dos axentes ou comprometer a eficacia das operacións policiais. Esta ambigüidade na redacción da lei xera preocupacións sobre a súa interpretación, xa que moitos consideran que pode disuadir a cidadáns e xornalistas de documentar abusos de poder.

Ademais, a *Lei Orgánica 3/2018*, de Protección de Datos Persoais, establece que a difusión de datos persoais sen o consentimento expreso das persoas afectadas constitúe unha infracción grave. Isto implica que a identidade dos axentes non pode ser revelada sen a súa autorización, o que complica a situación para aqueles que queren denunciar posibles abusos.

A situación en Linares é un exemplo claro do dilema que se presenta: como equilibrar o dereito á información e a liberdade de expresión co dereito á intimidade e á seguridade dos axentes? A reforma da ‘Lei Mordaza’, anunciada polo actual goberno, podería ser unha oportunidade para abordar estas cuestións e buscar un equilibrio que respecte tanto a protección dos axentes como a capacidade da cidadanía para documentar e denunciar abusos.

As críticas á ‘Lei Mordaza’ son numerosas. Organismos como Amnistía Internacional e Reporteiros Sen Fronteiras alertan sobre o risco que esta normativa representa para a liberdade de información, argumentando que pode desincentivar a gravación de situacións críticas. Ademais, a falta de definición clara sobre o que constitúe un “risco” para os axentes deixa a porta aberta a interpretacións arbitrarias.

As propostas de reforma inclúen a eliminación ou redución das sancións relacionadas coa gravación e difusión de imaxes das actuacións policiais, así como a clarificación dos casos que realmente supoñen un risco para a seguridade dos axentes. Estas reformas están a ser debatidas no Parlamento e na sociedade, e a súa aprobación podería marcar un cambio significativo na forma en que se regulan as actuacións policiais e a súa supervisión pública.