![\"\"](\"https:\/\/galiza.hopto.org\/fiosdenovas\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/c9d36b40-10ea-4c87-9f81-597af6e786bc-300x169.png\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Cando se fala de innovaci\u00f3n farmac\u00e9utica, d\u00e1se por suposto que sen incentivos econ\u00f3micos non hai investigaci\u00f3n que valga. Pero esa premisa, tan estendida como raramente cuestionada, non resiste o exame dos feitos. Cuba desenvolveu varias vacinas propias contra a COVID-19 \u2014Abdala e Soberana 02 entre elas\u2014 con eficacias superiores ao 92% nos casos m\u00e1is favorables, sen accionistas que esixan retorno, sen competencia de mercado e baixo un bloqueo econ\u00f3mico que leva seis d\u00e9cadas estrangulando a s\u00faa econom\u00eda. A pregunta que deber\u00edamos facernos non \u00e9 por que Cuba conseguiu facelo, sen\u00f3n por que damos por imposible que se poida facer sen capital privado.<\/p>\n
A organizaci\u00f3n do sistema sanitario e farmac\u00e9utico cubano responde a unha l\u00f3xica completamente distinta \u00e1 das grandes corporaci\u00f3ns internacionais. Mentres unha empresa farmac\u00e9utica privada existe legal e estruturalmente para xerar beneficio aos seus accionistas, o sistema cubano ten como obxectivo declarado e efectivo a sa\u00fade da poboaci\u00f3n como ben com\u00fan. Iso significa que as decisi\u00f3ns sobre que investigar non se toman en funci\u00f3n da rendibilidade esperada, sen\u00f3n da necesidade sanitaria. Durante a pandemia, Cuba non s\u00f3 vacinou \u00e1 s\u00faa propia poboaci\u00f3n con tecnolox\u00eda propia, sen\u00f3n que foi o primeiro pa\u00eds do mundo en inmunizar de forma masiva a nenos desde os 2 anos de idade, nunha aposta que ningunha farmac\u00e9utica occidental chegou a considerar prioritaria.<\/p>\n
Os resultados est\u00e1n a\u00ed e son verificables. Soberana 02 alcanzou unha eficacia do 69,7% en d\u00faas doses, pero a combinaci\u00f3n con Soberana Plus nun esquema heter\u00f3logo de tres doses elevou esa protecci\u00f3n ata o 92,0%, cunha protecci\u00f3n do 100% fronte aos casos graves. Abdala, pola s\u00faa banda, mostrou unha eficacia do 92,28% contra a enfermidade sintom\u00e1tica e unha protecci\u00f3n moi elevada fronte aos casos graves e a morte. Estas cifras sit\u00faan as vacinas cubanas na liga das mellores do mundo, e fix\u00e9ronse accesibles para decenas de pa\u00edses sen as condici\u00f3ns de prezo e propiedade intelectual que imp\u00f3n a industria occidental. Todo isto, ademais, constru\u00eddo sobre unha traxectoria de d\u00e9cadas en investigaci\u00f3n biom\u00e9dica p\u00fablica que incl\u00fae instituci\u00f3ns como BioCubaFarma, o Instituto Finlay de Vacunas ou o Centro de Enxe\u00f1er\u00eda Xen\u00e9tica e Biotecnolox\u00eda.<\/p>\n
Pero o m\u00e1is revelador non \u00e9 o que Cuba conseguiu, sen\u00f3n o que ese \u00e9xito pon en cuesti\u00f3n. A idea de que o lucro \u00e9 o motor indispensable da innovaci\u00f3n farmac\u00e9utica queda en evidencia cando un pa\u00eds bloqueado, con recursos materiais extraordinariamente limitados e sen acceso \u00e1s vacinas occidentais, \u00e9 quen de desenvolver as s\u00faas propias ferramentas nun prazo comparable ao das grandes multinacionais. A ciencia non se det\u00e9n onde non hai beneficio, e o caso cubano \u00e9 a proba emp\u00edrica de que a motivaci\u00f3n colectiva, o prestixio cient\u00edfico e o compromiso coa sa\u00fade p\u00fablica poden producir resultados de primeira orde.<\/p>\n
Isto non significa que o modelo cubano sexa exportable sen m\u00e1is nin que careza de limitaci\u00f3ns. A planificaci\u00f3n p\u00fablica depende criticamente da dispo\u00f1ibilidade de recursos materiais para escalar produci\u00f3n e distribuci\u00f3n, e Cuba sufriu na s\u00faa propia pel as dificultades para industrializar a escala que permitir\u00eda abastecer mercados m\u00e1is amplos. O bloqueo econ\u00f3mico agrava esta restrici\u00f3n ata l\u00edmites inasumibles. Pero reco\u00f1ecer estas dificultades non \u00e9 o mesmo que negar a validez do sistema: \u00e9 sinalar que o obst\u00e1culo principal non \u00e9 a ausencia de capital privado, sen\u00f3n a presi\u00f3n externa dese\u00f1ada precisamente para estrangular calquera alternativa ao capitalismo.<\/p>\n
Hai ademais unha iron\u00eda que non deber\u00eda perderse. As vacinas occidentais contra a COVID-19, celebradas como triunfo da iniciativa privada, non foron posibles sen investimento p\u00fablico masivo que asumiu gran parte do risco econ\u00f3mico. Os gobernos financiaron investigaci\u00f3n b\u00e1sica durante d\u00e9cadas, capacidade produtiva e compras anticipadas antes mesmo de que os ensaios cl\u00ednicos confirmasen a eficacia. A socializaci\u00f3n do risco foi a condici\u00f3n para que o capital privado puidese coller o cr\u00e9dito e os beneficios. Cuba, en cambio, socializou tam\u00e9n o risco, pero sen privados aos que traspasarlle o beneficio.<\/p>\n
O debate sobre que sistema \u00e9 mellor non se resolve con slogans ideol\u00f3xicos, sen\u00f3n con feitos. E os feitos din que un pa\u00eds pequeno, bloqueado e pobre conseguiu vacinas propias, de alta eficacia, en tempos rexistro, sen accionistas, sen patentes abusivas e sen competencia de mercado. Iso deber\u00eda facernos m\u00e1is esc\u00e9pticos ante a afirmaci\u00f3n de que sen lucro non hai innovaci\u00f3n. E deber\u00eda obrigarnos a preguntar, en cada nova crise sanitaria, se estamos a organizar a investigaci\u00f3n en funci\u00f3n da necesidade ou en funci\u00f3n da oportunidade de negocio. Porque a resposta non \u00e9 indiferente: nela van vidas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
O sistema p\u00fablico cubano logrou vacinas propias contra a COVID-19 sen lucro privado, e f\u00edxoo baixo condici\u00f3ns de bloqueo e escaseza que, segundo a l\u00f3xica de mercado, deber\u00edan ter feito imposible ese resultado Cando...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1627,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1626","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"yoast_head":"\n