{"id":1264,"date":"2025-10-30T07:30:04","date_gmt":"2025-10-30T07:30:04","guid":{"rendered":"https:\/\/galiza.hopto.org\/fiosdenovas\/?p=1264"},"modified":"2026-02-13T05:53:16","modified_gmt":"2026-02-13T05:53:16","slug":"trump-vs-petro-o-narcotrafico-como-pretexto-dun-novo-pulso-xeopolitico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/galiza.hopto.org\/fiosdenovas\/2025\/10\/trump-vs-petro-o-narcotrafico-como-pretexto-dun-novo-pulso-xeopolitico\/","title":{"rendered":"Trump vs. Petro: o narcotr\u00e1fico como pretexto dun novo pulso xeopol\u00edtico"},"content":{"rendered":"

\"\"A recente escalada de tensi\u00f3ns entre Washington e Bogot\u00e1 \u2014con sanci\u00f3ns directas contra o presidente Gustavo Petro, ataques militares estadounidenses no Caribe e unha guerra de declaraci\u00f3ns entre l\u00edderes\u2014 \u00e9 calquera cousa, menos unha \u201cloita contra o narcotr\u00e1fico\u201d. O conflito que enfronta a Donald Trump e a Gustavo Petro \u00e9, sobre todo, un choque ideol\u00f3xico e xeopol\u00edtico, no que as drogas funcionan como un pretexto \u00fatil para xustificar medidas de presi\u00f3n, sanci\u00f3ns e proxecci\u00f3n militar na rexi\u00f3n.<\/p>\n

En setembro de 2025, o Departamento de Estado dos Estados Unidos decidiu retirar a Colombia da lista de aliados na loita contra as drogas, por primeira vez en tres d\u00e9cadas. Poucas semanas despois, a Oficina de Control de Activos Extranxeiros (OFAC) impuxo sanci\u00f3ns a Gustavo Petro, \u00e1 s\u00faa esposa, ao seu fillo e ao ministro do Interior. Washington acusounos de \u201cfracasar demostrablemente\u201d na loita antidrogas e de permitir \u201cniveis r\u00e9cord\u201d de produci\u00f3n de coca\u00edna no pa\u00eds.<\/p>\n

As medidas provocaron indignaci\u00f3n en Bogot\u00e1. Petro respondeu asegurando que as sanci\u00f3ns son \u201cun ataque directo \u00e1 soberan\u00eda colombiana\u201d e que os Estados Unidos est\u00e1n a utilizar o narcotr\u00e1fico como escusa para unha intervenci\u00f3n encuberta. A ret\u00f3rica subiu de ton cando Donald Trump \u2014desde a s\u00faa rede Truth Social\u2014 chamou a Petro \u201cl\u00edder do narcotr\u00e1fico\u201d e \u201ctraficante de drogas ilegais\u201d.<\/p>\n

Segundo The Washington Post (19\/10\/2025), esta \u00e9 a primeira vez na historia recente que un presidente estadounidense sanciona de forma persoal o mandatario dun pa\u00eds tradicionalmente aliado. O que antes era unha alianza estrat\u00e9xica contra as drogas converteuse nunha confrontaci\u00f3n aberta.<\/p>\n

Mentres o ton pol\u00edtico se agrava, os feitos no terreo son a\u00ednda m\u00e1is preocupantes. Segundo The Guardian (09\/10\/2025), forzas armadas estadounidenses levaron a cabo operaci\u00f3ns militares contra embarcaci\u00f3ns supostamente \u201cnarco\u201d no mar Caribe, con decenas de v\u00edtimas civ\u00eds. Petro denunciou estes ataques como \u201cexecuci\u00f3ns extraxudiciais\u201d e exixiu a apertura dunha investigaci\u00f3n internacional.<\/p>\n

A resposta de Washington foi contundente: o Pent\u00e1gono ordenou o despregue dun portaavi\u00f3ns e dun submarino nuclear na rexi\u00f3n, con m\u00e1is de 4.500 efectivos. The Washington Post (24\/10\/2025) confirmou que esta decisi\u00f3n foi tomada directamente por Trump, quen declarou ao Congreso que Estados Unidos se atopa \u201cen guerra con c\u00e1rteles de drogas\u201d, reco\u00f1ecendo un \u201cconflito armado non internacional\u201d contra eles (Time Magazine, 22\/10\/2025).<\/p>\n

Detr\u00e1s desta linguaxe belixerante esc\u00f3ndese algo m\u00e1is: a expansi\u00f3n da presenza militar estadounidense en Am\u00e9rica Latina baixo o paraugas da loita antidrogas. Unha estratexia co\u00f1ecida, que se remonta \u00e1s operaci\u00f3ns en Panam\u00e1, Bolivia ou Venezuela, pero que agora retoma forza cunha narrativa renovada e un inimigo m\u00e1is difuso: o \u201cnarcoterrorismo\u201d.<\/p>\n

Resulta innegable que o narcotr\u00e1fico \u00e9 un problema real en Colombia, pero a s\u00faa utilizaci\u00f3n pol\u00edtica \u00e9 igual de real. A administraci\u00f3n Trump necesita un relato que combine seguridade, soberan\u00eda e forza, especialmente fronte a Am\u00e9rica Latina, unha rexi\u00f3n onde os gobernos progresistas \u2014Petro, Lula, Boric, Fern\u00e1ndez\u2014 apostan por autonom\u00eda e integraci\u00f3n rexional.<\/p>\n

Ao presentar a Petro como un \u201cnarcopresidente\u201d, Washington logra tres obxectivos estrat\u00e9xicos:<\/p>\n

Deslexitimar un proxecto pol\u00edtico inc\u00f3modo. Petro \u00e9 o primeiro presidente de esquerda da historia de Colombia, un pa\u00eds que durante d\u00e9cadas foi o principal aliado militar de EE.UU. na rexi\u00f3n. Romper con esa tradici\u00f3n significa perder un pe\u00f3n clave no taboleiro hemisf\u00e9rico.<\/p>\n

Xustificar o aumento da presenza militar. A ret\u00f3rica da \u201cguerra contra os c\u00e1rteles\u201d permite despregar forzas no Caribe sen declarar unha guerra formal. O control das rutas mar\u00edtimas \u2014especialmente fronte a Venezuela\u2014 \u00e9 tam\u00e9n unha forma de contenci\u00f3n xeopol\u00edtica.<\/p>\n

Enviar unha mensaxe ao resto de Am\u00e9rica Latina. O castigo a Colombia serve como aviso a outros gobernos que cuestionen a pol\u00edtica exterior de Washington ou se acheguen demasiado a China e Rusia.<\/p>\n

O enfrontamento Trump\u2013Petro \u00e9, no fondo, un choque entre dous proxectos de mundo. Dun lado, o nacionalismo conservador e intervencionista de Trump, que entende Am\u00e9rica Latina como unha extensi\u00f3n da s\u00faa esfera de influencia. Do outro, un proxecto latinoamericanista e soberanista que aposta por diversificar alianzas e reformular a relaci\u00f3n coa \u201cguerra contra as drogas\u201d.<\/p>\n

Petro prop\u00f3n substituir o paradigma represivo por unha pol\u00edtica de sa\u00fade p\u00fablica e desenvolvemento rural, reco\u00f1ecendo que a erradicaci\u00f3n forzosa non reduciu a produci\u00f3n nin o consumo de coca\u00edna. A resposta estadounidense, en cambio, \u00e9 m\u00e1is militarizaci\u00f3n. E as\u00ed, o narcotr\u00e1fico, lonxe de ser combatido, conv\u00e9rtese nun campo de batalla ideol\u00f3xico.<\/p>\n

Cando o narcotr\u00e1fico se transforma en argumento pol\u00edtico, perde sentido como problema de sa\u00fade e seguridade. A \u201cguerra contra as drogas\u201d leva cincuenta anos fracasando: nin diminu\u00edu a produci\u00f3n, nin debilitou os c\u00e1rteles, nin estabilizou as democracias. Pero si serviu para lexitimar intervenci\u00f3ns, bases militares e sanci\u00f3ns.<\/p>\n

O que est\u00e1 en xogo non \u00e9 s\u00f3 o futuro das relaci\u00f3ns entre Colombia e Estados Unidos, sen\u00f3n a capacidade de Am\u00e9rica Latina para definir o seu propio rumbo sen que o discurso antidrogas siga sendo o pretexto de sempre. Detr\u00e1s das sanci\u00f3ns, dos despregues e das declaraci\u00f3ns altisonantes, o que se libra \u00e9 unha batalla moito m\u00e1is antiga: a da soberan\u00eda fronte ao poder.<\/p>\n